Χριστούγεννα εν μέσω δίαιτας (και το αντίστροφο)

Οι γιορτές των Χριστουγέννων έφτασαν! Για την άφιξη αυτή μας ειδοποιεί και η μύτη μας! Οι γειτονιές και οι φούρνοι γέμισαν φωτάκια, στολίδια και φυσικά πολλά γλυκά, οι διαφημίσεις τροφίμων και ποτών σε προσφορά για τα εορταστικά γεύματα κάνουν παρέλαση μέρα-νύχτα και το κρύο, που δειλά δειλά άρχισε, μας βάζουν όλα σε ένα κλίμα θαλπωρής και γιορτής. Όλα αυτά, εκτός από το να αυξάνουν την καλή διάθεση, αυξάνουν και την όρεξη!
Όμως τι βιώνει κάποιος όταν σε αυτήν την εορταστική περίοδο πρέπει να ακολουθεί κάποιο πρόγραμμα διατροφής για να ελέγξει το βάρος του; Ή προσπαθεί εξουθενωτικά λίγο πριν τις γιορτές να χάσει, μάλλον ανορθόδοξα, όσα πιο πολλά κιλά μπορεί για να κάνει εντύπωση στο ρεβεγιόν; Ή ακόμα, μη μπορώντας να ελέγξει κανέναν άλλο παράγοντα στην ζωή του, έχει αρχίσει να ελέγχει "εμμονικά" την διατροφή του;
Ενώ οι γιορτές για κάθε άνθρωπο θα έπρεπε να είναι μια ευκαιρία να σπάσει η ρουτίνα της καθημερινότητας, να βιώσει αγάπη και όμορφες στιγμές μαζί με αγαπημένα πρόσωπα, για κάθε διαιτώμενο γίνεται ένας εφιάλτης προσπαθώντας να μην φάει πολύ ή ακόμα και μια ευκαιρία μόνο για να φάει πολύ και για τίποτα άλλο. Σε κάθε περίπτωση, το νόημα των γιορτών χάνεται και "το φαγητό" είναι το μοναδικό συστατικό της γιορτής που σκέφτεται.
Πράγματι, τα φαγητά και τα γλυκά της εορταστικής περιόδου είναι πιο θερμιδικά πυκνά από ότι αυτά της καθημερινότητας και για αυτό είναι και εορταστικά. Παλιότερα, η "γιορτή" ήταν μια ευκαιρία για τους ανθρώπους να γλεντήσουνε και να φάνε καλύτερα, πχ κρέας, και περισσότερο. Σήμερα, παρά τις πολλές δυσκολίες που η κοινωνία μας περνά, για τους περισσότερους από εμάς κάθε στιγμή είναι μια ευκαιρία για να φάμε κάτι περισσότερο. Όμως, ο άνθρωπος είναι το μόνο πλάσμα στην φύση, που μπορεί να στερείται εκουσίως την τροφή του. Ωστόσο, για το αρχέγονο ένστικτο της επιβίωσης, το να βλέπει κάποιος φαγητό και μάλιστα σε αφθονία και να μην το τρώει, στην καλύτερη περίπτωση τον κάνει να νιώθει σαν "τον φτωχό συγγενή", ενώ στην χειρότερη ξυπνάει τον "θάνατο" στην ψυχή, στο μυαλό και στο σώμα του. Για τους περισσότερους ανθρώπους που "κάνουν διατροφή" οι γιορτές δεν είναι παρά θερμίδες, μονάδες, λιπαρά, υδατάνθρακες, ζάχαρη, γλουτένη και πάλι θερμίδες και αυτό ισούται με βάρος και κιλά. Οπότε τι πρέπει να κάνουμε;
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Σίγουρα δεν υπάρχει χειρότερο σενάριο από το να ακολουθεί κάποιος στερητική δίαιτα για να χάσει κιλά λίγο πριν τις γιορτές. Τα κιλά που χάνει είναι κυρίως υγρά και μυϊκή μάζα, αλλά και "δύναμη" εξαιτίας της στέρησης που βιώνει, η οποία πιθανότατα θα τον οδηγήσει στο να ξεφύγει πολύ περισσότερο στις γιορτές. Καθώς το σώμα του είναι στερημένο από θρεπτικά συστατικά, όταν δει φαγητό σε αφθονία, θα είναι αδύνατο να συγκρατηθεί και θα αφεθεί. Τα κιλά θα επιστρέψουν πλέον σε λίπος ενώ τα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά που στερήθηκε πολύ πιθανόν να μην αναπληρωθούν. Για αυτό αποφύγετε την προσπάθεια για γρήγορη απώλεια βάρους πριν τις γιορτές, μόνο και μόνο για να μπορέσετε να χωρέσετε στο πιο στενό φόρεμα σας. Ακολουθήστε μια ισορροπημένη διατροφή πριν και κατά την διάρκεια των εορτών, χωρίς υπερβολές και προσπαθήστε να κερδίσετε τις εντυπώσεις με αυτοπεποίθηση, αναδεικνύοντας τα καλύτερα σημεία του σώματος και της προσωπικότητας σας.
Αν πάλι προσέχετε την διατροφή σας, είτε για λόγους υγείας, είτε είσαστε σε πρόγραμμα με στόχο μια μακροπρόθεσμη απώλεια βάρους και πάλι ακολουθήστε την μέση οδό. Μην είστε αυστηροί με τον εαυτό σας. Το να φάτε λίγο περισσότερο ή λίγο διαφορετικά από ότι συνήθως, δυο τρεις μέρες, δεν σημαίνει υποτροπή και δεν χαλάει σε καμία περίπτωση την συνολική σας προσπάθεια, αρκεί αμέσως μετά να επιστρέψετε στην καθημερινούς σας ρυθμούς και φυσικά όχι σε μια στερητική φάση αποτοξίνωσης.
Η πρακτική του να στερηθείτε τις αγαπημένες σας γεύσεις, μπορεί να φαντάζει αποτελεσματική θεωρητικά, μιας και τόσα χρόνια φάγατε κουραμπιέ..., αλλά μπορεί πρακτικά να σας οδηγήσει κάποια στιγμή στο να ξεσπάσατε στο φαγητό. Και είναι καλύτερα να απολαύσετε ένα- δυο μελομακάρονα μαζί με τους αγαπημένους σας στο ρεβεγιόν, παρά να καταβροχθίσετε μια πιατέλα μόνοι σας το βράδυ σπίτι. Εξάλλου, για τους περισσότερους οι περιπτώσεως που μπορεί να "ξεφύγουμε" είναι δυο το πολύ τρεις φορές σε μια περίοδο δεκαπέντε ημερών. Να θυμάστε πάντα ότι οι γιορτές είναι ευκαιρία να βρεθούμε με τους αγαπημένους μας και να περάσουμε καλά και όχι μόνα για να φάμε. Επίσης, σωστή διατροφική εκπαίδευση δεν σημαίνει να "αφορίζουμε" κάποια τρόφιμα και καταστάσεις, αλλά εφόσον υπάρχουν να ξέρουμε πως θα τα καταναλώσουμε σωστά, εφόσον δεν υπάρχει σοβαρός λόγος υγείας. Επομένως, πριν γεμίσετε το πιάτο σας να θυμάστε ότι "δεν μπορούμε να τα φάμε όλα, αλλά μπορούμε να δοκιμάσουμε τα πάντα"!
Κατά την διάρκεια της όλης εορταστικής περιόδου φροντίστε να τρώτε σωστά και προγραμματισμένα, έχοντας μικρά συχνά γεύματα και να κινείστε περισσότερο. Είναι λογικό να μην προλαβαίνετε να πάτε στο γυμναστήριο, αλλά προλαβαίνετε να πάτε για ψώνια με τα πόδια, να στολίσετε το σπίτι, να καθαρίσετε κλπ και γενικά να κινηθείτε. Πριν την γιορτή, φροντίστε να έχετε καταναλώσει σωστά όλα τα γεύματα σας, από το πρωινό ως και το εορταστικό γεύμα ή δείπνο και μην ξεχνάτε την ενυδάτωση σας με νερό, αλλά και ζεστά ροφήματα. Μην παραλείπετε γεύματα για να γλιτώσετε θερμίδες, γιατί έτσι μειώνεται ο μεταβολισμός και ξυπνάει το "θηρίο" της πείνας. Προσπαθήστε να οραματιστείτε από πριν την γιορτή. Τι θα φορέσετε, ποιους θα συναντήσετε, τι φαγητό και ποτό θα μπορούσε υπάρχει και επομένως τι επιλογές θα έχετε. Πριν φύγετε από το σπίτι πιείτε ένα ζεστό τσάι ή κακάο χωρίς ζάχαρη με ένα μικρό σνακ πχ φρούτο και μια μπάρα δημητριακών ή ξηρούς καρπούς ή ένα γιαούρτι, όχι για να σας χορτάσει και να φάτε λιγότερο, αλλά για να είστε ήρεμοι και να μπορέσετε να απολαύσετε την γιορτή και να επιλέξετε σωστά και το ποτό και το γεύμα σας.
Προσπαθήστε να απολαύσετε κάθε στιγμή. Ξεκινώντας, θα μπορούσατε να απολαύστε γουλιά- γουλιά το αγαπημένο σας απεριτίφ και δοκιμάστε, αλλά με φειδώ, ένα κέρασμα ή ξηρούς καρπούς πριν το γεύμα σας. Μην ξεχνάτε ότι θα ακολουθήσει γεύμα σε λίγο και επομένως θα είναι λάθος να χορτάσετε με αυτά. Εξάλλου, τυλιχτά κεράσματα εύκολα μεταφέρονται για να τα απολαύσετε ίσως κάποια άλλη στιγμή, σαν σνακ με το φρούτο σας ή γιατί όχι να τα προσφέρετε σε κάποιον άλλο. Μην ξεχνάτε να πίνετε νερό, γιατί συχνά σε κοινωνικές εκδηλώσεις σβήνουμε την δίψα μας με αναψυκτικά και αλκοόλ. Κατά την διάρκεια του γεύματος προσπαθήστε να εφαρμόσετε όλα όσα μάθατε κατά την διάρκεια της διατροφικής σας επανεκπαίδευσης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι φέτος θα στερηθείτε την "πίτα της θείας", τον "κουραμπιέ" της μαμάς κλπ. Όλα με μέτρο. Αρχίστε, αλλά και συνοδεύστε το γεύμα σας με λαχανικά, ωμά, βραστά, ψητά, σαλάτα, τουρσί κ.α. Φροντίστε το γεύμα σας και περιποιηθείτε τον εαυτό σας γεμίζοντας το μισό περίπου πιάτο σας με λαχανικά της αρεσκείας σας, το ένα τρίτο με κάποιο πρωτεϊνούχο τρόφιμο, πχ γαλοπούλα και το υπόλοιπο με ότι άλλο σας αρέσει πχ πίτα, γέμιση, ζυμαρικά κλπ. Απολαύστε το γεύμα σας μασώντας αργά και καλά καθώς συζητάτε. Μπορείτε να συνοδεύσετε το φαγητό σας με ένα- δυο ποτηράκια κρασί, καλύτερα προς το τέλος τύπου γεύματος και εφόσον ελέγχετε ότι δεν διψάτε. Μετά το μισάωρο, εάν νιώθετε ότι πεινάτε ή θέλετε να καθίσετε στο τραπέζι για παρέα, ξαναγεμίσετε το πιάτο σας, αυτή την φορά με περισσότερα λαχανικά και το ένα τέταρτο με ότι σας αρέσει. Προτιμήστε τις πρωτεϊνούχες τροφές και να θυμάστε ότι δεν κάνετε δίαιτα και θα φάτε ξανά ότι σας άρεσε και άλλη φορά.
Η ώρα του γλυκού είναι για τους περισσότερους η πιο δύσκολη. Μην αρνηθείτε, ενώ πραγματικά το θέλετε, αλλά μάθετε να λέτε και "όχι" στις πιέσεις, όταν δεν θέλετε. Προσπαθήστε να καταναλώνετε μόνο ένα γλυκό την ημέρα, καλύτερα μετά από κάποιο γεύμα ή σνακ και ποτέ αντί για αυτό, για να γλιτώσετε θερμίδες. Διαλέξτε το γλύκισμα που σας αρέσει περισσότερο και δεν το βρίσκετε εύκολα, βάλτε μια μέτρια μερίδα στο πιατάκι σας, μαζί με φρέσκα φρούτα, που συχνά σερβίρονται στο τέλος του γεύματος και απολαύστε το με ηρεμία, δίχως τύψεις, με ένα ποτήρι νερό ή πικρό προς μέτριο καφέ μεταξύ κάθε μπουκιάς ξεπλένοντας το στόμα σας. Αν πρόκειται για δείπνο φροντίστε να φάτε ένα κανονικό προς ελαφρύ γεύμα στο σπίτι, ενώ αν πρόκειται για μεσημεριανό κάλεσμα για φαγητό, εξασφαλίστε ότι μετά από τρεις ώρες θα έχετε ένα φρούτο και ξηρούς καρπούς ως σνακ. Σε αυτήν την περίπτωση φροντίστε ότι θα υπάρχει και επόμενο γεύμα για βραδινό, πάντα κάτι ελαφρύ, πχ σαλάτα με τυρί κ παξιμάδι ή γιαούρτι με φρούτα και ξηρούς καρπούς.
Αν πάλι ξεφύγετε μην αγχώνεστε. Ας είσαστε χαρούμενοι και ευγνώμονες για την στιγμή που περάσατε καλά. Αν πάλι νιώθετε ότι δεν περάσατε καλά, μήπως τρώτε τα συναισθήματα σας και η νέα χρόνια είναι αφορμή για περισυλλογή και ένα νέο "ξεκίνημα";
Σε κάθε περίπτωση το μόνο λάθος που μπορείτε να κάνετε θα είναι να ζυγιστείτε την επόμενη και να αρχίσετε "νηστεία". Το βάρος φυσικά θα είναι πλασματικό, πολύ απλά γιατί για κάθε ένα επιπλέον γραμμάριο υδατάνθρακα που τρώμε, το σώμα μας αποθηκεύει μαζί και τρία γραμμάρια νερού και γιατί συνήθως τα φαγητά της γιορτής έχουν λίγο περισσότερο αλάτι. Αλλά και ακόμα και αν δεν ξεφύγετε θερμιδικά, μόνο και μόνο που η σύσταση της διατροφής περιλαμβάνει διαφορετικά τρόφιμα από ότι συνήθως, ο οργανισμός μας θέλει χρόνο να τα διαχειριστεί. Επομένως, το μόνο σίγουρο είναι ότι ο αριθμός της ζυγαριάς θα σας χαλάσει την διάθεση. Μόλις μπείτε ξανά στην ρουτίνα σας γρήγορα θα επανέλθετε.
Εν συντομία, προσπαθήστε να χαλαρώσετε και να απολαύσετε τις γιορτές και φέτος. Μην ξεχνάτε ότι στις δύσκολες εποχές είναι μια σημαντική ευκαιρία να ξεκουραστούμε ψυχικά και σωματικά και να ανανεωθούμε. Ωστόσο, ας έχουμε κατά νου το να προσπαθήσουμε να είμαστε λογικοί και να έχουμε "μέτρο", αφού σύντομα εφόσον "ζούμε" και πάλι θα έχουμε ευκαιρία για να φάμε και να πιούμε. Ας δώσουμε το καλό παράδειγμα αποφεύγοντας συζητήσεις και σχολιασμούς για το βάρος των άλλων, για κιλά, δίαιτες και θερμίδες στις κοινωνικές μας συναναστροφές και ας ασχοληθούμε με τα πιο ουσιαστικά: το ποσό χαρούμενοι είμαστε που βρεθήκαμε πάλι όλοι μαζί, καλά και υγιείς και για λίγο σπάμε την μονοτονία της καθημερινότητας.
Να θυμόμαστε ότι:
"Δεν είναι κακό να τρώμε και να τρόφιμα που μας ευχαριστούν »,
"Έχουμε το δικαίωμα που και που να φάμε και λίγο περισσότερο από ένα φαγητό που σας αρέσει. Μερικές μέρες θα φάμε λίγο περισσότερο, μερικές ημέρες λίγο λιγότερο. "
και κυρίως ότι:
"Ένας άνθρωπος είναι καλός άξιος όμορφος ικανός πετυχημένος, ανεξάρτητα από το τι τρώει πόσο ζυγίζει πόσο υγιεινής χόνδρος ή αδύνατος είναι και φυσικά άσχετα με το τι έφαγε στις γιορτές"
Καλά Χριστούγεννα