Τυρί

Το τυρί είναι μια τροφή που φέρει όλα τα ευεργετικά συστατικά του γάλακτος "συμπυκνωμένα". 
Γάλα αγελάδας, πρόβατου, κατσικίσιο και από άλλα ζώα, ανάλογα με την περιοχή, βράζεται και έπειτα προστίθεται σε αυτό μαγιά (πυτιά). Το μείγμα αναδεύεται και το υλικό που έπηξε διαχωρίζεται από το αραιό γάλα, το τυρόπηγμα, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή μυζήθρας ή με λίγο επιπλέον γάλα για να φτιαχτεί ανθότυρο ή μανούρι
Τα τυριά χρειάζονται διαφορετική θερμοκρασία για να παρασκευαστούν, ανάλογα με το είδος τους. Έτσι, σκληρά τυριά, όπως το κασέρι, χρειάζονται θερμοκρασία πάνω από 33 βαθμούς Κελσίου και πολλή μαγιά, ενώ τα μαλακά τυριά, όπως η φέτα, απαιτούν θερμοκρασία από 25 μέχρι και 35 βαθμούς Κελσίου. 
Για την παρασκευή των σκληρών τυριών το μείγμα ξαναβράζεται και έπειτα στραγγίζεται με την «τσαντίλα» (στερεό πανί) και τοποθετείται σε καλούπια. Ωριμάζουν για αρκετό καιρό, ώστε να ολοκληρωθούν οι βιοχημικές ζυμώσεις.
Τα τυριά χωρίζονται σε 3 κατηγορίες: τα μαλακά, τα ημίσκληρα και τα σκληρά. Τα μαλακά τυριά περιέχουν μεγάλη σχετικά ποσότητα νερού (55%) και δε διατηρούνται εύκολα και για μεγάλο χρονικό διάστημα, σε αντίθεση με τα σκληρά τυριά, που περιέχουν το πολύ μέχρι 38% νερό, ωριμάζουν αργά και διατηρούνται περισσότερο καιρό.
Τα σκληρά τυριά είναι συμπυκνωμένα μαλακά τυριά. Για αυτό και έχουν περισσότερο ασβέστιο, φώσφορο, μαγνήσιο, περισσότερες πρωτεΐνες, αλλά και περισσότερα κορεσμένα λιπαρά, χοληστερόλη και θερμίδες. Τα σκληρά τυριά είναι χαμηλότερα σε λακτόζη και επομένως μπορούν να καταναλωθούν από άτομα με δυσανεξία στην λακτόζη. Τα μαλακά τυριά έχουν λιγότερο νάτριο, εκτός αν είναι συντηρημένα σε άλμη.
Τα μαλακά τυριά βοηθούν στην καταπολέμηση βακτηρίων, εξαιτίας των Lactobacillus που περιέχουν όσα μαλακά τυριά έχουν υποστεί ζύμωση, όπως και το τυρί Gouda. Ακόμα, το τυρί μπορεί να δρα σαν ένας φορέας για προβιοτικά, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα.
Μερικά τυριά, όπως το ροκφόρ και άλλα τυριά που έχουν υποστεί ζύμωση, έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, προσφέροντας προστασία από τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Καλό θα ήταν να μην συνοδεύουμε πιάτα με κρέας ή ψάρι με τυρί, για να μην προσλαβάνουμε στο ίδιο πιάτο δυο διαφορετικά είδη πρωτεΐνης. Το τυρί είναι μια εξαιρετική λύση για να πάρουμε πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας, όταν συνοδεύουμε με αυτά λαδερά, ζυμαρικά και άλλα πιάτα που δεν έχουν ζωικά προϊόντα, βοηθώντας και σε καλύτερο κορεσμό.  
Η κατανάλωση σκληρού τυριού στο τέλος του γεύματος, όπως συνηθίζεται στην Γαλλία, προστατεύει την υγεία των δοντιών μας, εμποδίζοντας την προσκόλληση των οξέων. 
Η κατανάλωση γαλακτοκομικών βοηθά στην αϋπνία, λόγω της καζεΐνης και ενός αμινοξέος της τρυπτοφάνης που περιέχει που βοηθά στην σύνθεση της ορμόνης του ύπνου, της μελατονίνης, χωρίς όμως αίσθηση φουσκώματος, που μπορεί να προκαλέσει το γάλα σε όσους έχουν δυσανεξία στην λακτόζη. 
Ελληνικά Τυριά
Διατροφική Αξία ανά 30 γρ.

Ανθότυρο Ηπείρου: Θερμίδες: 68, Πρωτεΐνη: 4,4 gr., Λιπαρά: 5 gr., Ασβέστιο: 71 mg
Ανθότυρο Κρήτης: Θερμίδες: 54, Πρωτεΐνη: 3,5 gr., Λιπαρά: 4,2 gr., Ασβέστιο: 60 mg
Ανθότυρο Μακεδονίας: Θερμίδες: 53, Πρωτεΐνη: 3,4 gr., Λιπαρά: 4 gr., Ασβέστιο: 55 mg
Γραβιέρα Κρήτης: Θερμίδες: 118, Πρωτεΐνη: 7,7 gr., Λιπαρά: 9,7 gr., Ασβέστιο: 267 mg
Γραβιέρα Νάξου: Θερμίδες: 123, Πρωτεΐνη: 8,8 gr., Λιπαρά: 9,7 gr., Ασβέστιο: 338 mg
Κασέρι Μακεδονίας: Θερμίδες: 113, Πρωτεΐνη: 7,7 gr., Λιπαρά: 9 gr., Ασβέστιο: 267 mg
Κασέρι Νήσων Αιγαίου: Θερμίδες: 88, Πρωτεΐνη: 7,6 gr., Λιπαρά: 6,4 gr., Ασβέστιο: 270 mg
Κασέρι Ηπείρου: Θερμίδες: 110, Πρωτεΐνη: 7,6 gr., Λιπαρά: 8,9 gr., Ασβέστιο: 272 mg
Κεφαλογραβιέρα Ηπείρου: Θερμίδες: 103, Πρωτεΐνη: 7,2 gr., Λιπαρά: 8,1 gr., Ασβέστιο: 300 mg...
Κεφαλογραβιέρα Πελοποννήσου: Θερμίδες: 104, Πρωτεΐνη: 8,1 gr., Λιπαρά: 8 gr., Ασβέστιο: 334 mg
Κεφαλογραβιέρα Στερεάς Ελλάδας: Θερμίδες: 122, Πρωτεΐνη: 7,6 gr., Λιπαρά: 10 gr., Ασβέστιο: 278 mg
Κεφαλοτύρι Ηπείρου: Θερμίδες: 81, Πρωτεΐνη: 7,7 gr., Λιπαρά: 5,5 gr., Ασβέστιο: 309 mg
Κεφαλοτύρι Κρήτης: Θερμίδες: 103, Πρωτεΐνη: 8,9 gr., Λιπαρά: 7,5 gr. , Ασβέστιο: 442 mg
Κεφαλοτύρι Μακεδονίας: Θερμίδες: 121, Πρωτεΐνη: 7,7gr., Λιπαρά: 10 gr. , Ασβέστιο: 373 mg
Μυζήθρα Θεσσαλίας: Θερμίδες: 46, Πρωτεΐνη: 4,3 gr., Λιπαρά: 2,7 gr., Ασβέστιο: 162 mg
Μυζήθρα Κρήτης: Θερμίδες: 61, Πρωτεΐνη: 3,5 gr., Λιπαρά: 4,8 gr., Ασβέστιο: 71 mg
Μυζήθρα Μακεδονίας: Θερμίδες: 55, Πρωτεΐνη: 4,8 gr., Λιπαρά: 3,7 gr., Ασβέστιο: 54 mg
Τελεμές Θεσσαλίας: Θερμίδες: 89, Πρωτεΐνη: 5 gr., Λιπαρά: 7,6 gr., Ασβέστιο: 98 mg
Τελεμές Θράκης: Θερμίδες: 86, Πρωτεΐνη: 4,6 gr., Λιπαρά: 7,3 gr., Ασβέστιο: 97 mg
Τελεμές Μακεδονίας: Θερμίδες: 77, Πρωτεΐνη: 4,5 gr., Λιπαρά: 6,5 gr., Ασβέστιο: 76 mg
Φέτα Ηπείρου: Θερμίδες: 78, Πρωτεΐνη: 5,4 gr., Λιπαρά: 6,3 gr., Ασβέστιο: 141 mg
Φέτα Θεσσαλίας: Θερμίδες: 89, Πρωτεΐνη: 5,2 gr., Λιπαρά: 7,5 gr., Ασβέστιο: 126 mg
Φέτα Μακεδονίας: Θερμίδες: 83, Πρωτεΐνη: 4,9 gr., Λιπαρά: 7 gr., Ασβέστιο: 129 mg
Φέτα Πελοποννήσου: Θερμίδες: 83, Πρωτεΐνη: 5,5 gr., Λιπαρά: 6,8 gr., Ασβέστιο: 294 mg
Φέτα Στερεάς Ελλάδας: Θερμίδες: 90, Πρωτεΐνη: 5,5 gr., Λιπαρά: 7,5 gr., Ασβέστιο: 150 mg

Τυριά μη ελληνικής παραγωγής
Τσένταρ: Θερμίδες: 121, Πρωτεΐνη: 7,4 gr., Λιπαρά: 9,9 gr., Ασβέστιο: 216 mg
Παρμεζάνα: Θερμίδες: 118, Πρωτεΐνη: 10,7 gr., Λιπαρά: 7,7 gr., Ασβέστιο: 355 mg
Ένταμ: Θερμίδες: 101, Πρωτεΐνη: 7,1 gr., Λιπαρά: 7,9 gr., Ασβέστιο: 207 mg
Έμενταλ: Θερμίδες: 114, Πρωτεΐνη: 8 gr., Λιπαρά: 8,3 gr., Ασβέστιο: 237 mg
Γκούντα: Θερμίδες: 106, Πρωτεΐνη: 7,5 gr., Λιπαρά: 8,2 gr., Ασβέστιο: 210 mg
Ροκφόρ: Θερμίδες: 111, Πρωτεΐνη: 6,5 gr., Λιπαρά: 9,2 gr., Ασβέστιο: 198 mg
Ελληνικά Τυριά
Διατροφική Αξία ανά 30 γρ.

Ανθότυρο Ηπείρου: Θερμίδες: 68, Πρωτεΐνη: 4,4 gr., Λιπαρά: 5 gr., Ασβέστιο: 71 mg
Ανθότυρο Κρήτης: Θερμίδες: 54, Πρωτεΐνη: 3,5 gr., Λιπαρά: 4,2 gr., Ασβέστιο: 60 mg
Ανθότυρο Μακεδονίας: Θερμίδες: 53, Πρωτεΐνη: 3,4 gr., Λιπαρά: 4 gr., Ασβέστιο: 55 mg
Γραβιέρα Κρήτης: Θερμίδες: 118, Πρωτεΐνη: 7,7 gr., Λιπαρά: 9,7 gr., Ασβέστιο: 267 mg
Γραβιέρα Νάξου: Θερμίδες: 123, Πρωτεΐνη: 8,8 gr., Λιπαρά: 9,7 gr., Ασβέστιο: 338 mg
Κασέρι Μακεδονίας: Θερμίδες: 113, Πρωτεΐνη: 7,7 gr., Λιπαρά: 9 gr., Ασβέστιο: 267 mg
Κασέρι Νήσων Αιγαίου: Θερμίδες: 88, Πρωτεΐνη: 7,6 gr., Λιπαρά: 6,4 gr., Ασβέστιο: 270 mg
Κασέρι Ηπείρου: Θερμίδες: 110, Πρωτεΐνη: 7,6 gr., Λιπαρά: 8,9 gr., Ασβέστιο: 272 mg
Κεφαλογραβιέρα Ηπείρου: Θερμίδες: 103, Πρωτεΐνη: 7,2 gr., Λιπαρά: 8,1 gr., Ασβέστιο: 300 mg...
Κεφαλογραβιέρα Πελοποννήσου: Θερμίδες: 104, Πρωτεΐνη: 8,1 gr., Λιπαρά: 8 gr., Ασβέστιο: 334 mg
Κεφαλογραβιέρα Στερεάς Ελλάδας: Θερμίδες: 122, Πρωτεΐνη: 7,6 gr., Λιπαρά: 10 gr., Ασβέστιο: 278 mg
Κεφαλοτύρι Ηπείρου: Θερμίδες: 81, Πρωτεΐνη: 7,7 gr., Λιπαρά: 5,5 gr., Ασβέστιο: 309 mg
Κεφαλοτύρι Κρήτης: Θερμίδες: 103, Πρωτεΐνη: 8,9 gr., Λιπαρά: 7,5 gr. , Ασβέστιο: 442 mg
Κεφαλοτύρι Μακεδονίας: Θερμίδες: 121, Πρωτεΐνη: 7,7gr., Λιπαρά: 10 gr. , Ασβέστιο: 373 mg
Μυζήθρα Θεσσαλίας: Θερμίδες: 46, Πρωτεΐνη: 4,3 gr., Λιπαρά: 2,7 gr., Ασβέστιο: 162 mg
Μυζήθρα Κρήτης: Θερμίδες: 61, Πρωτεΐνη: 3,5 gr., Λιπαρά: 4,8 gr., Ασβέστιο: 71 mg
Μυζήθρα Μακεδονίας: Θερμίδες: 55, Πρωτεΐνη: 4,8 gr., Λιπαρά: 3,7 gr., Ασβέστιο: 54 mg
Τελεμές Θεσσαλίας: Θερμίδες: 89, Πρωτεΐνη: 5 gr., Λιπαρά: 7,6 gr., Ασβέστιο: 98 mg
Τελεμές Θράκης: Θερμίδες: 86, Πρωτεΐνη: 4,6 gr., Λιπαρά: 7,3 gr., Ασβέστιο: 97 mg
Τελεμές Μακεδονίας: Θερμίδες: 77, Πρωτεΐνη: 4,5 gr., Λιπαρά: 6,5 gr., Ασβέστιο: 76 mg
Φέτα Ηπείρου: Θερμίδες: 78, Πρωτεΐνη: 5,4 gr., Λιπαρά: 6,3 gr., Ασβέστιο: 141 mg
Φέτα Θεσσαλίας: Θερμίδες: 89, Πρωτεΐνη: 5,2 gr., Λιπαρά: 7,5 gr., Ασβέστιο: 126 mg
Φέτα Μακεδονίας: Θερμίδες: 83, Πρωτεΐνη: 4,9 gr., Λιπαρά: 7 gr., Ασβέστιο: 129 mg
Φέτα Πελοποννήσου: Θερμίδες: 83, Πρωτεΐνη: 5,5 gr., Λιπαρά: 6,8 gr., Ασβέστιο: 294 mg
Φέτα Στερεάς Ελλάδας: Θερμίδες: 90, Πρωτεΐνη: 5,5 gr., Λιπαρά: 7,5 gr., Ασβέστιο: 150 mg

Τυριά μη ελληνικής παραγωγής
Τσένταρ: Θερμίδες: 121, Πρωτεΐνη: 7,4 gr., Λιπαρά: 9,9 gr., Ασβέστιο: 216 mg
Παρμεζάνα: Θερμίδες: 118, Πρωτεΐνη: 10,7 gr., Λιπαρά: 7,7 gr., Ασβέστιο: 355 mg
Ένταμ: Θερμίδες: 101, Πρωτεΐνη: 7,1 gr., Λιπαρά: 7,9 gr., Ασβέστιο: 207 mg
Έμενταλ: Θερμίδες: 114, Πρωτεΐνη: 8 gr., Λιπαρά: 8,3 gr., Ασβέστιο: 237 mg
Γκούντα: Θερμίδες: 106, Πρωτεΐνη: 7,5 gr., Λιπαρά: 8,2 gr., Ασβέστιο: 210 mg
Ροκφόρ: Θερμίδες: 111, Πρωτεΐνη: 6,5 gr., Λιπαρά: 9,2 gr., Ασβέστιο: 198 mg
Μοτσαρέλα: Θερμίδες: 90, Πρωτεΐνη: 6,6 gr., Λιπαρά: 6,7 gr., Ασβέστιο: 152 mg

Μοτσαρέλα: Θερμίδες: 90, Πρωτεΐνη: 6,6 gr., Λιπαρά: 6,7 gr., Ασβέστιο: 152 mg
Ας ανακαλύψουμε λοιπόν τον τυροκομικό πλούτο της χώρας μας και όχι μόνο, τρώγοντας 3 δάκτυλα μαλακό ή 2 δάκτυλα σκληρό τυρί σωστά, ξέροντας ότι μας κάνει καλό!
Ιστοσελίδα της Κλινικής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής που ανήκει στον Τομέα Κοινωνικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης.

- Πίνακες διατροφικής αξίας των τυριών.