Διαχείριση της υπογλυκαιμίας- Ο κανόνας των 15

Τι είναι η υπογλυκαιμία;

Η υπογλυκαιμία αναφέρεται στις περιπτώσεις όπου τα επίπεδα της γλυκόζης αίματος πέφτουν κάτω από 70 mg/dl, αν και η ακριβής τιμή διαφέρει μεταξύ των ατόμων.
·         

  •       Ήπια υπογλυκαιμία- Γλυκόζη πλάσματος κάτω των 60 mg/dl. 
  •        Σοβαρή υπογλυκαιμία τιμές (σακχάρου στο αίμα κάτω από 50-40mg/dl): απαιτεί βοήθεια από άλλο άτομο και ίσως χρειαστεί νοσοκομειακή περίθαλψη.
  •       Ανεπίγνωστη υπογλυκαιμία: Κανονικά τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας συμβαίνουν, όταν το σάκχαρο πέσει κάτω από 70 mg/dl. Παρόλα αυτά, υπάρχουν άτομα, που μετράνε το σάκχαρό τους, βρίσκουν πολύ χαμηλότερες τιμές, ενώ την ίδια στιγμή δεν αισθάνονται κανένα σύμπτωμα. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται ανεπίγνωστη υπογλυκαιμία. Τα άτομα που παρουσιάζουν αυτό το φαινόμενο μπορεί να μην ξυπνάνε εύκολα, όταν η υπογλυκαιμία γίνεται τη νύχτα.
Η ανεπίγνωστη υπογλυκαιμία συνήθως συμβαίνει σε όσους:
1.       Έχουν συχνά το σάκχαρο σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Αυτό μειώνει την αντιληπτική ικανότητα του οργανισμού, στο χαμηλό σάκχαρο, ώστε να ενεργοποιήσει τα συμπτώματα.
2.       Αυτούς που έχουν πολλά χρόνια Διαβήτη
3.       Αυτούς που έχουν πολύ αυστηρό έλεγχο του Διαβήτη τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις αυξάνεται η πιθανότητα για συχνές υπογλυκαιμίες.

·         Συμπτώματα χωρίς υπογλυκαιμία: Κάποιοι άνθρωποι αισθάνονται τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας, σε υψηλότερες τιμές του 70 mg/dl. Αυτό συμβαίνει όταν το σάκχαρο πέφτει με μεγάλη ταχύτητα από υψηλότερα επίπεδα. Εάν αυτό συμβαίνει σε σένα, θα πρέπει να μιλήσεις με τον γιατρό σου, να βρείτε ένα τρόπο να μην υπάρχουν μεγάλες διακυμάνσεις, στις τιμές του σακχάρου σου.
Η φοβία του χαμηλού επιπέδου γλυκόζης αίματος και ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας μπορεί να οδηγήσει μερικούς ανθρώπους με διαβήτη Τύπου 1 να διατηρούν σκόπιμα υψηλά επίπεδα γλυκόζης για την αποφυγή των χαμηλών.
Παρ'όλα αυτά, επί μεγάλα χρονικά διαστήματα, η αυτοπροκαλούμενη υπεργλυκαιμία μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές. Ο καλύτερος έλεγχος των επιπέδων γλυκόζης θα συμβάλλει στην αποφυγή των υψηλών και χαμηλών επιπέδων.

Ορισμένοι από τους κύριους παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν σε υπογλυκαιμία είναι:
  • ·         Καθυστέρηση ή παράλειψη γευμάτων 
  • ·         Γεύματα χαμηλά σε υδατάνθρακες ή υπερεκτίμηση του περιεχομένου του γεύματος σε υδατάνθρακες
  • ·         Γεύματα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά
  • ·         Υπερδοσολογία bolus
  • ·         Κατανάλωση αλκοόλ
  • ·         Άσκηση
  • ·         Ακατάλληλη δόση βασικής ινσουλίνης

Σημεία και συμπτώματα της Υπογλυκαιμίας: 
·         Τρόμος
·         Νευρικότητα και άγχος
·         Ιδρώτας, ρίγος
·         Ευερεθιστότητα ή ανυπομονησία
·         Σύγχυση και παραλήρημα
·         Ταχυπαλμία
·         Ζάλη
·         Πείνα ή ναυτία
·         Αϋπνία
·         Θόλωση ή μειωμένη όραση
·         Μυρμηγκιάσματα ή μουδιάσματα στα χείλη και στη γλώσσα
·         Πονοκέφαλος
·         Αδυναμία ή κόπωση
·         Θυμός, πείσμα, ή θλίψη
·         Έλλειψη συνεργασίας
·         Εφιάλτες ή κλάμα στον ύπνο
·         Επιληπτικές κρίσεις, σπασμοί
·         Απώλεια συνείδησης

Αντιμετώπιση της Υπογλυκαιμίας:
 o ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΩΝ 15
  1. ·         Κατανάλωσε 15-20 γραμμάρια γλυκόζης ή απλούς υδατάνθρακες
  2. ·         Έλεγξε ξανά το σάκχαρο μετά από 15 λεπτά
  3. ·         Εάν η υπογλυκαιμία συνεχίζει, επανέλαβε τα προηγούμενα βήματα.   

Μόλις το σάκχαρο επανέλθει στα φυσιολογικά, φάε ένα μικρό σνακ πχ. Ένα τοστ με τυρί, αν το προγραμματισμένο γεύμα είναι μετά από 1 ή 2 ώρες

Για τα 15 γραμμάρια απλών υδατανθράκων, συνήθως χρησιμοποιούμε τα παρακάτω:
  1. ·         Συμπληρώματα  γλυκόζης
  2. ·         ½ φλιτζάνι χυμό ή αναψυκτικό με ζάχαρη
  3. ·         1 κουταλιά ζάχαρη, μέλι ή σιρόπι

Τι είναι η Γλυκαγόνη, και πότε τη χρησιμοποιούμε;

Εάν δεν θεραπεύσουμε την υπογλυκαιμία, αυτή μπορεί να οδηγήσει σε σπασμούς, απώλεια συνείδησης (λιποθυμία ή κώμα). Σε αυτή την περίπτωση κάποιος άλλος θα πρέπει να αναλάβει δράση. 
Η γλυκαγόνη είναι μια ορμόνη που ενεργοποιεί το ήπαρ να απελευθερώσει την αποθηκευμένη γλυκόζη που έχει, στο αίμα. 
Η γλυκαγόνη υπάρχει σε μορφή ένεσης και πωλείται στα φαρμακεία. 
Ζήτησε από τον γιατρό σου να σου συνταγογραφήσει μία και να την έχεις στο σπίτι. 

Θα πρέπει κάποιος που ζει μαζί σου να εκπαιδευτεί, για να μπορεί να την κάνει, σε σένα, όταν παραστεί ανάγκη. Αυτός που θα κάνει την ένεση θα πρέπει να καλέσει άμεσα και το 166, αν νομίζει ότι κάτι δεν έκανε σωστά και γιατί μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία.
  1. ·         Κάνε την ένεση γλυκαγόνης στον γλουτό, τον βραχίονα, ή τον μηρό του ασθενή, ακολουθώντας τις οδηγίες του φαρμάκου
  2. ·         Όταν στο άτομο επανέρχονται οι αισθήσεις, συνήθως μετά από 5-15 λεπτά, μπορεί να αισθανθεί ναυτία και να κάνει έμετο.
  3. ·         Εάν χρησιμοποίησες ένεση γλυκαγόνης, ενημέρωσε τον γιατρό σου και συζήτησε μαζί του να βρείτε τρόπους, να μην ξανασυμβεί άλλη σοβαρή υπογλυκαιμία

Πρόσεχε στην σοβαρή υπογλυκαιμία, με απώλεια συνείδησης:
  • ·         Μην κάνεις ένεση ινσουλίνης, κατά λάθος, γιατί  το σάκχαρο θα πέσει ακόμα περισσότερο.
  • ·         Μην δώσεις τροφές, ή υγρά, γιατί το άτομο μπορεί να πνιγεί
  • ·         Μην βάζεις τα χέρια στο στόμα του, γιατί το άτομο μπορεί να πνιγεί

Ταυτότητα υγείας
Όσοι έχουν διαβήτη και θεραπεύονται με ινσουλίνη, καλό θα ήταν να έχουν πάντα πάνω τους, μια ταυτότητα που να δηλώνει ότι πάσχουν από Διαβήτη. Οι εργαζόμενοι στα ασθενοφόρα και στα επείγοντα περιστατικά είναι εκπαιδευμένοι και την αναζητούν.

Πως θα προστατευτώ από τις υπογλυκαιμίες;

Ο καλύτερος τρόπος είναι να μάθεις πως λειτουργεί η θεραπεία σου, σε συνδυασμό με την φυσική σου δραστηριότητα και την διατροφή σου. Να μάθεις τα συμπτώματα που σημαίνουν υπογλυκαιμία σε σένα και να θεραπεύεις γρήγορα την υπογλυκαιμία, πριν γίνει σοβαρή. Ο γιατρός – διαιτολόγος σου σου μπορεί να σου δώσει όλες τις πληροφορίες που χρειάζεσαι.

Βιβλιογραφία:
  • Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διαχείριση του διαβητικού ασθενούς. Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ), 2017.
  • Standards of medical care american diabetes association 2017