We love Dukan... or not?




Ο άνθρωπος αν και λογικό ον χαρακτηρίζεται από την ιδιαιτερότητα του να δρα παράλογα και να έλκεται ιδιαίτερα από πράγματα που έχουν την «ταμπέλα» «επικίνδυνα» ή «απαγορευμένα», όπως το τσιγάρο, καταχρήσεις κτλ.
Όσον αφορά το αδυνάτισμα, ο μοναδικός τρόπος να χάσει κάποιος λίπος είναι να προσλαμβάνει λιγότερες θερμίδες από αυτές που καταναλώνει. Με οποιοδήποτε τρόπο αν το κατορθώσει κανείς αυτό, είτε κόψει ολόκληρες ομάδες τροφίμων από την διατροφή του, είτε κλειστεί σε ένα δωμάτιο χωρίς φαγητό, θα το πετύχει. 

Σε κάθε άλλη περίπτωση, όπως σε δίαιτες με μαγικούς συνδυασμούς, χημικές ή πρωτείνικές δίαιτες, ροφήματα κτλ. αντί για λίπος, χάνουμε μυϊκή μάζα, γλυκογόνο και άφθονα υγρά. Επίσης, όταν ο περιορισμός της τροφής γίνεται με λάθος τρόπο σε ποσότητα ή ποιότητα, εκτός από θερμίδες περιορίζουμε και την πρόσληψη θρεπτικών συστατικών με αποτέλεσμα να «κολλάει» ο μεταβολισμός και να εμφανίζονται διατροφικές ελλείψεις που μπορεί να εξελιχθούν σε προβλήματα υγείας. 

Έτσι λοιπόν αν και πολλοί έχουν ακούσει για τις παρενέργειες και τις επιπτώσεις μια αυστηρής δίαιτας, θα την επιλέξουν να χάσουν γρήγορα «κιλά» ή για να εκτονώσουν συναισθήματα που δεν μπορούν να ελέγξουν. Μια τέτοια δίαιτα με φανατικούς οπαδούς που αν και έχει κατηγορηθεί πολλάκις είναι στην πρώτη επιλογή όσων επιθυμούν να ρισκάρουν για την τελεία σιλουέτα είναι η διάσημη δίαιτα του γάλλου νευρολόγου Πιέρ Ντουκάν. 
Το βιβλίο «Dukan Diet», είναι ένα από τα βιβλία με τις περισσότερες πωλήσεις στη Βρετανία, ενώ τα τρόφιμα που συνιστά έχουν αποτελούν τοπ στις πωλήσεις ειδών διατροφής.

Ο Πιερ Ντουκάν έχει δεχτεί κατηγορίες από το Κολέγιο Παθολόγων της Γαλλίας ότι ενδιαφέρθηκε περισσότερο για το εμπόριο και λιγότερο στην Ιατρική και για παραβίαση του άρθρου στον κώδικα δεοντολογίας το οποίο ορίζει ότι η Ιατρική δεν πρέπει να εξασκείται σαν επιχείρηση και έχει κριθεί ένοχος από την γαλλική δικαιοσύνη, για το θάνατο εκατοντάδων ανθρώπων, ενώ του απαγορεύτηκε να ασκεί την ιατρική. Το γεγονός αυτό όμως φαίνεται όταν δεν αποθάρρυνε καθόλου τους οπαδούς του, που συνεχίζουν να ακολουθούν με πάθος την δίαιτα και να ορκίζονται στο όνομα του.  

Ας ρίξουμε όμως μια λεπτομερή ματιά στην διάσημη πλέον δίαιτα.  

Η δίαιτα αυτή στηρίζεται στην πρόσληψη μεγάλων ποσοτήτων πρωτεϊνών (80-90% της συνολικής προσλαμβανόμενης ενέργειας), μικρών ποσοτήτων λιπαρών και ελάχιστων υδατανθράκων, ενώ το ατού της είναι ότι δεν περιορίζει τις ποσότητες φαγητού.

Διαχωρίζεται σε 4 στάδια: 

Το πρώτο της «επίθεσης» αφορά σε ένα καθαρά πρωτεϊνικό διατροφικό πρόγραμμα, το δεύτερο της «πλεύσης»  εναλλάσσει μέρα με καθαρή άπαχη πρωτεΐνη με μέρα με άπαχη πρωτεΐνη και λαχανικά, το τρίτο της «σταθεροποίησης»  είναι το στάδιο της προσυντήρησης που εντάσσονται και κάποιες άλλες κατηγορίες τροφίμων και το τέταρτο της «συντήρησης» που στοχεύει στην δια βίου συντήρηση των κιλών που χάθηκαν, όπου το άτομο είναι ελεύθερο να τρώει ό,τι θέλει αρκεί μια μέρα την εβδομάδα να καταναλώνει αποκλειστικά πρωτεΐνες
Σε όλες τις φάσεις προστίθεται πίτουρο βρώμης καθημερινά για την αποφυγή της δυσκοιλιότητας, ενώ η διάρκεια της κάθε φάσης καθορίζεται από έναν μαθηματικό αλγόριθμο, που εξαρτάται από τα «κιλά» που θέλει κάποιος να χάσει.  
Ο Πιερ Ντουκάν ισχυρίζεται ότι το 40% όσων κάνουν τη δίαιτά του δεν ξαναπαχαίνουν, εφόσον τηρούν κατά γράμμα και εφ’ όρου ζωής το τελευταίο στάδιο.

Οι οπαδοί μάλιστα έχουν οργανώσει ομάδες στο ιντερνέτ που ανταλλάσουν διατροφικές συμβουλές και συνταγές. Αυτό είναι ιδιαίτερα υποστηρικτικό, αλλά κάποιες φορές και επικίνδυνο καθώς από την άλλη πλευρά μπορεί να είναι ένας έφηβος ή άτομο με διατροφική διαταραχή ή/ και σοβαρά προβλήματα υγείας .

Η απομάκρυνση ή ο περιορισμός τροφών πλούσιων σε βιταμίνες και αντιοξειδωτικά, όπως τα φρούτα και λαχανικά, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές ελλείψεις και αύξηση της φλεγμονής στον οργανισμό, ενώ ακόμα και τις ημέρες που επιτρέπονται τα λαχανικά η μειωμένη πρόσληψη λίπους και η αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών πχ. από κοτζάκ ή πίτουρο δυσκολεύει την απορρόφησή τους, ιδιαιτέρως των λιποδιαλυτών βιταμινών,. Ακριβώς για αυτόν τον λόγο ο ίδιος ο Ντουκάν, πρότεινε την λήψη συμπληρωμάτων.

Το βασικό μειονέκτημα της Ντουκάν είναι το μειονέκτημα όλων ων διαιτών που βασίζονται στην υψηλή κατανάλωση πρωτεϊνών και χαμηλή κατανάλωση υδατανθράκων, δηλαδή η αφυδάτωση. Τα κιλά που χάνονται στην ζυγαριά δεν είναι λίπος αλλά νερό και οι «κοιλιακοί» που φαίνονται είναι από την αφυδάτωση και όχι από την απομάκρυνση λίπους.

Όταν ο οργανισμός σταματήσει να λαμβάνει υδατάνθρακες στην ποσότητα που χρειάζεται, διασπά το γλυκογόνο των μυών του απελευθερώνοντας νερό. Η κινητοποίηση των αποθηκευμένων λιπών στο σώμα και η χρήση των πρωτεϊνών για ενέργεια, απουσία υδατανθράκων, αυξάνουν την παραγωγή κετονών, προκαλώντας κέτωση η οποία περιορίζει το αίσθημα πείνας και μπορεί να δώσει αίσθημα ενεργητικότητας και ευφορίας. 

Ωστόσο, οι κετόνες σαν οξέα χαμηλώνουν το pH των ιστών, με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η φυσιολογική λειτουργία των ιστών και ιδίως του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Επιπλέον κατά τη διάσπαση των πρωτεϊνών παράγεται ουρία, η οποία φυσιολογικά απομακρύνεται μαζί με τα ούρα, καθώς και άλλα οξέα που προκαλούν μείωση του pH αίμα. Το όξινο περιβάλλον του αίματος προκαλεί την απομάκρυνση ασβεστίου από τα οστά, αυξάνοντας τον κίνδυνο οστεοπόρωσης και νεφρολιθίασης. Τέλος, το άτομο σταδιακά εμφανίζει αδυναμία, δύσοσμη αναπνοή που οφείλεται στη παρουσία αμμωνίας, ένα παραπροϊόν της καύσης πρωτεϊνών, ξηροστομία και δυσκοιλιότητα.

Η γρήγορη απώλεια βάρους δεν αφήνει τον εγκέφαλο να προσαρμοστεί και έτσι τα περισσότερα άτομα που θα χάσουν κιλά με γρήγορες δίαιτες δεν αντιλαμβάνονται την αλλαγή και εξακολουθούν αν έχουν άσχημη εικόνα και δυσαρέσκεια για το σώμα τους. Επίσης τα περισσότερα άτομα θα μπουν σε έναν φαύλο κύκλο δίαιτας και υπερφαγίας που αφενός χαλάει την σχέση του ατόμου με την τροφή και αφετέρου προκαλεί μείωση στην μυϊκή και αύξηση στην λιπώδους μάζα του ατόμου, κυρίως δε σε κοιλιακό σπλαχνικό λίπος το οποίο και χάνεται δύσκολα και προδιαθέτει σε μεταβολικό σύνδρομο και αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Μάλιστα, η Βρετανική Ένωση Διαιτολόγων (BDA) ανακοίνωσε την δίαιτα Dukan ως μια από τις πιο επικίνδυνες δίαιτες για το 2018.

Όσο και αν αρνούμαστε να το πιστέψουμε η λύση στον πόλεμο των περιττών κιλών είναι μία: να βρούμε την δική μας «ισορροπία» με αλλαγή τρόπου ζωή μέσω εξατομικευμένων παρεμβάσεων και όχι γρήγορες λύσεις με μαγικούς μυστικούς συνδυασμούς και απαγορεύσεις.